Η ανασκαφή στους Γυψάδες Κνωσού είναι μια συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, υπό τη διεύθυνση της Ιωάννας Σερπετζιδάκη (ΕΦΑ Ηρακλείου), και των Ελένη Χατζάκη (Cincinnati), Amy Bogaard (Oxford) και Gianna Ayala (Sheffield), υπό την αιγίδα της Βρετανικής Σχολής Αθηνών. 

Ο στόχος του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος είναι η ανασκαφή μιας ‘γειτονιάς’ της Κνωσού, στις βόρειες παρυφές του λόφου των Γυψάδων και η καταγραφή της εξέλιξής της κατά τη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού. Οι Κάτω Γυψάδες ορίζονται στο βορειότερο τμήμα τους από το αινιγματικό οικοδομικό σύμπλεγμα, γνωστό ως Καραβανσεράι, πάνω από το ρέμα της Βλυχιάς, και στα νότια, από τον Τάφο-Ιερό και τον Θολωτό Τάφο των Γυψάδων, που πιθανώς όριζαν και τα νότια όρια του ‘αστικού’ συμπλέγματος της Κνωσού στην Ανακτορική Περίοδο (Ύστερη Εποχή του Χαλκού). 

Το 2014, σε κτήμα έκτασης δύο εκταρίων στο βορειο-ανατολικό τμήμα των Γυψάδων, ξεκίνησε ανασκαφή, βασισμένη στα πορίσματα γεωφυσικής διασκόπησης που διεξήχθη το 2010, που στοχεύει στην αποκάλυψη της δυναμικής ανάπτυξης και της φύσης της κατοίκησης σε μια ‘γειτονιά’ της Κνωσού.

Figure 1. Drone photo of the 2014 excavation team, Lower Gypsades

 Τα αποτελέσματα θα συνδιαστούν με αυτά παλαιότερων ερευνών του Κνωσιακού αστικού τοπίου, ξεκινώντας από τις πρώτες ανασκαφές του Hogarth το 1900, που αποκάλυψαν τις Οικίες  Α και Β, μέχρι την πρόσφατα ολοκληρωμένη επιφανειακή έρευνα του προγράμματος Knossos Urban Landscape Project (KULP). Η εφαρμογή συστηματικής τεκμηρίωσης και δειγματοληψίας του υλικού πολιτισμού και των βιοαρχαιολογικών και γεωαρχαιολογικών αλληλουχιών και ο δυναμικός συνδυασμός των  αποτελεσμάτων  τους, έχει ως στόχο τη λεπτομερή* κατανόηση των διαδικασιών διαμόρφωσης, χρήσης και εγκατάλειψης τωνχώρων  οικιακών ή μη, ελίτ ή μη, εσωτερικών ή εξωτερικών.

 Figure 2. Burned room fill with in situ pithos in Trench 1

 Figure 3. Charlotte Diffey (Oxford) excavating an ash deposit containing a concentration of pulse seeds in Trench 1

Figure 4. Gianna Ayala (Sheffield), Hannah Gwyther (Sydney) and Evgenia Tsafou (Thessaloniki) conducting in situ magnetic susceptibility measurement, Trench 2

Η λεπτομερής ανάλυση και σύνθεση των αποτελεσμάτων θα βοηθήσει στην κατανόηση και την ερμηνεία των αποθετικών διαδικασιών και κοινωνικών συναφειών του υλικού πολιτισμού και των βιοαρχαιολογικών συνόλων, και θα αποτελέσει βάση για περαιτέρω ερμηνεία πρακτικών παραγωγής και κατανάλωσης. Επιδιώκουμε επίσης την εξαγωγή πληροφοριών για το ευρύτερο παραγωγικό τοπίο, μέσω της ενσωμάτωσης των πορισμάτων από την ανάλυση γεω- και βιο-αρχαιολογικών συνόλων σε συνδιασμό με τη στοχευμένη διερεύνηση της φύσης και του ρόλου της αγροτικής παραγωγής κατά τη διάρκεια της κατοίκησης στους Γυψάδες, ιδιαίτερα σε σχέση με την ανακτορική οικονομία. Ελπίζουμε έτσι, να προτείνουμε απαντήσεις σε ζητήματα όπως οι πρακτικές προμήθευσης τροφής για το αστικό σύμπλεγμα της Κνωσού και οι ευρύτερες κοινωνικές και οικολογικές τους παράμετροι.